1. Sayfa yapısını en başta kurun
Kâğıt boyutu (genellikle A4), kenar boşlukları ve cilt payı tezin ilk gününde ayarlanmalıdır; sonradan değiştirmek bütün sayfa düzenini kaydırır. Kılavuzların çoğu cilt tarafında (sol) daha geniş bir boşluk ister; örneğin sol 3–4 cm, diğer kenarlar 2,5–3 cm gibi. Word’de Düzen → Kenar Boşlukları → Özel Kenar Boşlukları menüsünden bu değerleri girin ve “Tüm belgeye uygula”yı seçin.
2. Yazı tipi ve satır aralığını “Normal” stilinde tanımlayın
Metni seçip punto değiştirmek yerine Normal stilini kılavuzdaki yazı tipi, punto, satır aralığı ve paragraf aralığıyla güncelleyin. Times New Roman 12 punto ve 1,5 satır aralığı sık görülen bir tercihtir, ancak kılavuzunuz farklı bir değer isteyebilir. Stil bir kez doğru kurulduğunda tüm metin aynı anda uyar.
3. Başlıkları Başlık 1–2–3 stilleriyle işaretleyin
Bölüm başlıklarını Başlık 1, alt başlıkları Başlık 2 ve Başlık 3 ile işaretleyin. Ardından Giriş → Çok Düzeyli Liste ile numaralandırmayı (1., 1.1., 1.1.1.) bu stillere bağlayın. Böylece numaralar elle yazılmaz; araya bölüm eklendiğinde kendiliğinden güncellenir ve içindekiler tablosu doğrudan bu başlıklardan oluşur.
4. Bölümleri bölüm sonlarıyla ayırın
Ön sayfalar (öz, abstract, içindekiler) ile ana metin farklı numaralandırılır. Bunun için sayfa sonu değil, Düzen → Sonlar → Bölüm Sonu (Sonraki Sayfa) kullanın. Her bölüm sonu, kendi kenar boşluğu, üst bilgi ve sayfa numarası ayarlarına sahip ayrı bir bölüm başlatır.
5. Sayfa numaralarını iki aşamada verin
- Ön sayfalarda küçük Romen rakamı (i, ii, iii…) kullanılır. Numara biçimini Ekle → Sayfa Numarası → Sayfa Numaralarını Biçimlendir ile seçin.
- Giriş bölümünden itibaren Arap rakamına (1, 2, 3…) geçin ve numaralandırmayı 1’den başlatın.
- Yeni bölümün alt bilgisinde Öncekine Bağla seçeneğini kapatmayı unutmayın; yoksa değişiklik önceki bölüme de yansır.
- Kapak ve iç kapak gibi bazı sayfalarda numara gösterilmez ama sayılır; kılavuzunuzun bu konudaki kuralına bakın.
6. İçindekiler tablosunu otomatik oluşturun
Başvurular → İçindekiler Tablosu ile oluşturulan tablo, başlık stillerinden beslenir. Kılavuzun istediği nokta dizisi, girinti ve puntoyu “Özel İçindekiler Tablosu” ayarından verin. Teze her dokunduğunuzda tabloya sağ tıklayıp Alanı Güncelleştir → Tüm tabloyu güncelleştir demeniz yeterlidir.
7. Şekil ve tablo başlıklarını “Resim Yazısı Ekle” ile yazın
“Şekil 3.2” gibi numaraları elle yazmak, araya yeni şekil eklendiğinde tüm numaraların bozulması demektir. Başvurular → Resim Yazısı Ekle ile eklenen başlıklar otomatik numaralanır; bölüm numarasını içerecek şekilde de ayarlanabilir. Metin içinde “Şekil 3.2’de görüldüğü gibi” derken Çapraz Başvuru kullanırsanız, numara değiştiğinde atıf da güncellenir. Şekiller ve tablolar listesi de Şekiller Tablosu Ekle ile bu başlıklardan otomatik oluşur.
8. Kaynakçada tek bir stil kullanın
APA, Chicago, ISNAD ya da enstitünüzün kendi atıf sistemi… Hangisi istenirse istensin, tüm tez boyunca tek stil ve tutarlı biçim beklenir. Zotero, Mendeley ya da EndNote gibi bir kaynak yöneticisi kullanmak, metin içi atıflarla kaynakçanın birbirini tutmasını sağlar. Kontrol ederken şunlara bakın:
- Metinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada var mı, kaynakçadaki her kaynağa metinde atıf yapılmış mı?
- Yazar adları, yıl, cilt-sayı ve sayfa bilgileri aynı biçimde mi yazılmış?
- DOI ve erişim bilgileri kılavuzun istediği biçimde mi?
9. Ön sayfaların sırasını kılavuzdan kontrol edin
Kapak, iç kapak, onay sayfası, etik beyan, teşekkür, öz, abstract, içindekiler, kısaltmalar, tablolar ve şekiller listesi… Hangi sayfaların olacağı ve sırası enstitüden enstitüye değişir. Özellikle öz ve abstract için istenen kelime sınırı ile anahtar kelime sayısına dikkat edin.
10. PDF’i dikkatle alın
Teslim dosyası genellikle PDF’tir ve Ulusal Tez Merkezi’ne yüklenen dosyanın da kurallara uyması gerekir. Word’de Farklı Kaydet → PDF ile kaydederken “ISO 19005-1 uyumlu (PDF/A)” seçeneği istenip istenmediğini kılavuzunuzdan kontrol edin. PDF’i baştan sona açıp içindekiler sayfa numaralarının, şekillerin ve özel karakterlerin doğru göründüğünden emin olun.
Kısa kontrol listesi
- Kenar boşlukları, yazı tipi ve satır aralığı kılavuza uygun.
- Başlıklar stillerle işaretli, numaralandırma otomatik.
- Ön sayfalar Romen, ana metin Arap rakamıyla numaralı.
- İçindekiler, şekiller ve tablolar listesi güncel.
- Şekil ve tablo başlıkları otomatik numaralı, atıflar çapraz başvurulu.
- Kaynakça tek stilde, metin içi atıflarla birebir eşleşiyor.
- Ön sayfalar kılavuzdaki sırada, öz ve abstract sınırlar içinde.
- PDF baştan sona kontrol edildi.
Bu adımların hepsiyle tek tek uğraşmak istemiyorsanız tez biçimlendirme hizmetimize göz atabilirsiniz. Tezinizin içeriğine dokunmadan, yalnızca biçimini kılavuza uygun hale getiriyoruz.