1. Son okumayı dizgiden önce yapın
Dizgiden sonra yapılan her ekleme ya da çıkarma, satırların ve sayfaların yeniden kaymasına yol açar. Bir paragrafa eklenen tek cümle, sonraki bütün sayfaları etkileyebilir. Bu yüzden metnin yazım, noktalama ve içerik açısından son haline gelmiş olması en önemli kuraldır. Dizgiden sonra yalnızca küçük düzeltmeler yapılması planlanmalıdır.
2. Biçimlendirmeyi elle değil, stillerle yapın
Word’de bölüm başlıklarını kalın ve büyük yazmak yerine Başlık 1, ara başlıkları Başlık 2 stiliyle işaretleyin. Dizgici bu stilleri doğrudan kitabın paragraf stillerine eşler; böylece hiçbir başlık gözden kaçmaz ve tüm kitap tutarlı olur.
- Paragraf başlarındaki girintiyi boşluk tuşuyla ya da sekmeyle vermeyin.
- Paragraflar arasına boş satır bırakmayın; aralık dizgide ayarlanır.
- Satır sonlarında Enter’a basarak satır kırmayın; metin kendiliğinden akmalıdır.
- Yeni bölüme geçmek için arka arkaya Enter yerine sayfa sonu kullanın.
3. Gereksiz boşlukları temizleyin
Kelimeler arasındaki çift boşluklar, noktalama işaretlerinden önceki boşluklar ve satır sonundaki fazla boşluklar dizgide temizlenir; ama baştan temiz bir dosya hem işi hızlandırır hem de gözden kaçma riskini azaltır. Word’de Bul ve Değiştir ile iki boşluğu tek boşlukla değiştirmek birkaç saniye sürer.
4. Dipnotları Word’ün dipnot aracıyla ekleyin
Dipnot numaralarını elle üst simge olarak yazıp metni sayfanın altına kopyalamak, dizgide dipnotların bağlantısını koparır. Word’ün Başvurular → Dipnot Ekle komutuyla eklenen dipnotlar InDesign’a aktarıldığında kendi sayfalarına otomatik olarak yerleşir.
5. Görselleri ayrı gönderin
Word içine yapıştırılan görseller çoğu zaman sıkıştırılır ve baskı kalitesini kaybeder. Görselleri ayrı bir klasörde, orijinal dosyalarıyla gönderin ve metinde yerlerini işaretleyin:
- Baskı için görsel, basılacağı boyutta yaklaşık 300 ppi çözünürlükte olmalıdır. Örneğin 10 cm genişliğinde basılacak bir fotoğraf için yaklaşık 1200 piksel genişlik gerekir.
- İnternetten alınan görsellerin telif durumunu kontrol edin. Kullanım hakkı olmayan görsel basılı yayında ciddi sorun çıkarır.
- Görsel altı yazılarını ve kaynak bilgilerini ayrı bir listede verin.
6. Kitabın ön ve arka bölümlerini hazırlayın
Metnin kendisi kadar, kitabın başında ve sonunda yer alacak sayfalar da dizgiden önce hazır olmalıdır:
- İthaf, önsöz ve teşekkür metinleri
- İçindekiler için bölüm adlarının son hali
- Künye bilgileri: yazar adı, yayın yılı, baskı bilgisi; ISBN ve bandrol işlemleri genellikle yayınevi üzerinden yürütülür
- Kaynakça, dizin ve ekler
- Arka kapak yazısı ve yazar biyografisi
7. Sayfa ölçüsüne baştan karar verin
Kitabın ölçüsü, sayfa sayısını ve dolayısıyla maliyeti doğrudan etkiler. Roman ve öykü için en yaygın ölçü 13,5 × 21 cm’dir; akademik kitaplarda daha geniş ölçüler tercih edilir. Ölçüler ve kenar boşlukları için kitap ölçüleri rehberimize göz atabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Metin son okumadan geçti, içerik kesinleşti.
- Başlıklar Word stilleriyle işaretlendi.
- Elle girinti, boş satır ve çift boşluk yok.
- Dipnotlar Word’ün dipnot aracıyla eklendi.
- Görseller ayrı klasörde, yüksek çözünürlükte; yerleri metinde işaretli.
- İthaf, önsöz, künye ve arka kapak metni hazır.
- Sayfa ölçüsü belirlendi.