Matbaaya dosya hazırlama: baskıya hazır PDF rehberi

1. Taşma payı (bleed)

Kâğıt basıldıktan sonra ölçüsüne göre kesilir ve bu kesim milimetrik olarak kayabilir. Sayfanın kenarına kadar uzanan renkli alanlar, fotoğraflar ve çizgiler kesim çizgisinin 3 mm dışına taşırılmalıdır. Taşma payı verilmeyen bir dosyada kesim biraz kaydığında sayfanın kenarında ince beyaz bir şerit kalır.

2. Güvenli alan

Taşma payının tersi de geçerlidir: metinler, sayfa numaraları ve logolar kesim çizgisine çok yakın olmamalıdır. Önemli öğeleri kesim çizgisinden en az 5 mm içeride tutun. Kalın kitaplarda iç kenardaki cilt payı ayrıca hesaba katılmalıdır.

3. Renk: CMYK ve siyah

• Ekranlar renkleri ışıkla (RGB), baskı makineleri dört mürekkeple (CMYK) oluşturur. Görseller ve renkler baskıdan önce CMYK’ya dönüştürülmeli, dönüşümden sonra renkler kontrol edilmelidir; özellikle parlak maviler ve yeşiller baskıda daha mat görünür.
• Gövde metinleri yalnızca siyah mürekkeple (C0 M0 Y0 K100) basılmalıdır. Dört renkten oluşan siyah metinler, küçük bir baskı kaymasında renkli gölgelenmeye yol açar.
• Büyük siyah alanlarda daha derin bir siyah için “zengin siyah” kullanılabilir; ancak toplam mürekkep oranının matbaanın sınırını aşmaması gerekir.

4. Görsel çözünürlüğü

Fotoğraflar basılacakları boyutta yaklaşık 300 ppi çözünürlükte olmalıdır. Ekranda net görünen 72 ppi’lik bir web görseli baskıda bulanık ve pikselli çıkar. Bir görselin kaç santimetreye kadar büyütülebileceğini kabaca şöyle hesaplayabilirsiniz:

Çizgi ve şemalar için en iyi sonuç vektörel çizimlerle alınır; bunlar istenen ölçüye büyütüldüğünde kalite kaybetmez.

5. Yazı tipleri

PDF’te kullanılan bütün yazı tipleri dosyaya gömülü olmalıdır. Gömülmeyen bir yazı tipi matbaanın bilgisayarında başka bir fontla değiştirilir ve satırlar kayar. Ayrıca Türkçe karakterlerin doğru göründüğünü PDF üzerinde son kez kontrol edin; ayrıntılar için Türkçe dizgi rehberimize bakabilirsiniz.

6. PDF ayarları

• Matbaanız özel bir ayar istemiyorsa PDF/X-1a ya da PDF/X-4 standardı kullanın; bu standartlar baskı için gereken ayarları zorunlu kılar.
• Taşma payını ve kesim işaretlerini PDF’e dahil edin.
• Sayfaları matbaa aksini istemedikçe tek tek (çift sayfa yayılımı olarak değil) gönderin.
• Kapağı iç sayfalardan ayrı bir dosya olarak hazırlayın: arka kapak, sırt ve ön kapak tek parça.

7. Sayfa sayısı ve forma

Ofset baskıda kitaplar, büyük kâğıtlara toplu basılıp katlanan formalar halinde üretilir. Bir forma genellikle 16 sayfadır. Sayfa sayısının 16’nın (bazı durumlarda 8’in) katı olması kâğıt israfını önler; gerekirse sona boş ya da not sayfaları eklenir. Kesin forma düzenini matbaanızdan öğrenin.

8. Kapak sırtı

Kapak sırtının genişliği sayfa sayısına ve kâğıdın kalınlığına bağlıdır. Yanlış hesaplanan sırt, kitap adının sırttan kaymasına neden olur. Yaklaşık değeri sırt genişliği hesaplayıcımızla bulabilir, kesin değeri matbaanızdan teyit edebilirsiniz.

Göndermeden önce

1. Kenara taşan öğelerde 3 mm taşma payı var.
2. Metinler kesim çizgisinden en az 5 mm içeride.
3. Renkler CMYK, gövde metni yalnızca siyah.
4. Fotoğraflar basıldıkları boyutta yaklaşık 300 ppi.
5. Fontlar gömülü, Türkçe karakterler kontrol edildi.
6. PDF/X standardında, kesim işaretli; kapak ayrı dosya.
7. Sayfa sayısı ve sırt genişliği matbaayla teyit edildi.